Nghị định 123/2024/NĐ-CP: Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

Tìm hiểu Nghị định 123/2024/NĐ-CP mới nhất về xử phạt vi phạm đất đai, mức phạt tiền, biện pháp khắc phục hậu quả và các điểm mới theo Luật Đất đai 2024.

Nghị định 123/2024/NĐ-CP là gì?

Nghị định 123/2024/NĐ-CP là quy định mới của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định này được ban hành để thay thế các quy định cũ, đồng thời cập nhật theo Luật Đất đai 2024 nhằm tăng tính minh bạch và siết chặt việc quản lý, sử dụng đất.

Nói đơn giản, đây là văn bản quy định rõ những hành vi vi phạm về đất đai sẽ bị xử lý như thế nào, mức phạt bao nhiêu và cơ quan nào có thẩm quyền xử phạt.

Thông tin chính

• Cơ quan ban hành: Chính phủ Việt Nam
• Ngày ban hành: 03–04/10/2024
• Có hiệu lực từ: 04/10/2024
• Lĩnh vực điều chỉnh: Xử phạt vi phạm hành chính về đất đai
• Thay thế: Nghị định 91/2019/NĐ-CP và một phần Nghị định 04/2022/NĐ-CP

Ai là đối tượng áp dụng?

Nghị định áp dụng cho:

• Cá nhân
• Hộ gia đình
• Doanh nghiệp, tổ chức
• Cộng đồng dân cư

Bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào có hành vi vi phạm quy định về đất đai trên lãnh thổ Việt Nam đều có thể bị xử phạt theo nghị định này.

Những hành vi nào có thể bị xử phạt?

Nghị định điều chỉnh nhiều hành vi vi phạm như:

• Lấn chiếm đất đai
• Sử dụng đất sai mục đích
• Chuyển nhượng, cho thuê đất trái quy định
• Không đăng ký biến động đất đai
• Vi phạm trong việc cấp giấy tờ, hồ sơ đất đai
• Vi phạm trong hoạt động dịch vụ liên quan đến đất đai

Các hình thức xử phạt

Tùy mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị:

Cảnh cáo hoặc phạt tiền

Đây là hai hình thức xử phạt chính được áp dụng phổ biến.

Các biện pháp xử lý bổ sung

Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng có thể yêu cầu:

• Khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất
• Nộp lại khoản lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm
• Thu hồi giấy tờ liên quan
• Đình chỉ hoạt động trong một số trường hợp

Đối với cùng một hành vi vi phạm, tổ chức thường bị phạt gấp đôi mức phạt áp dụng cho cá nhân, trừ những trường hợp được quy định riêng.

Một số điểm mới đáng chú ý

Đồng bộ với Luật Đất đai 2024

Nghị định được xây dựng dựa trên các quy định mới của Luật Đất đai 2024, giúp việc xử lý vi phạm liên quan đến giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, đăng ký đất đai và cấp Sổ đỏ được thống nhất hơn.

Quy định rõ cách tính số lợi bất hợp pháp

Đối với các hành vi như lấn chiếm đất hoặc tự ý chuyển mục đích sử dụng đất, cơ quan chức năng sẽ xác định khoản lợi bất hợp pháp để buộc hoàn trả.

Trường hợp nhiều người cùng vi phạm trên một thửa đất, khoản lợi bất hợp pháp sẽ được phân chia đều cho các bên để xác định trách nhiệm.

Làm rõ trách nhiệm khi đất đã chuyển nhượng

Nếu vi phạm xảy ra trước khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất:

• Người gây ra vi phạm sẽ bị xử phạt và phải khắc phục hậu quả.
• Nếu không thể xác định hoặc tìm được người vi phạm, người nhận chuyển nhượng không bị phạt nhưng vẫn phải thực hiện các biện pháp khắc phục theo quy định.

Công khai thông tin vi phạm

Một điểm mới đáng chú ý là các trường hợp vi phạm đất đai sau khi xử lý sẽ được thông báo cho cơ quan quản lý đất đai để đăng tải công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan có thẩm quyền.

Quy định này giúp tăng tính minh bạch, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và hỗ trợ công tác quản lý đất đai.

Điều khoản chuyển tiếp

Đối với các vi phạm xảy ra trước ngày 04/10/2024, việc áp dụng quy định mới hay cũ sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Nếu quy định mới có mức xử lý nhẹ hơn hoặc có lợi hơn cho người vi phạm thì sẽ được xem xét áp dụng theo hướng có lợi đó.

Ý nghĩa của nghị định

Nghị định 123/2024/NĐ-CP giúp hoàn thiện hệ thống xử phạt vi phạm về đất đai theo Luật Đất đai 2024, tăng tính răn đe và minh bạch trong quản lý đất đai. Đồng thời, văn bản này cũng góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất và hạn chế các hành vi vi phạm kéo dài trong thực tế.